13.12.06

De Knokenschudder


Op het einde van de negentiende eeuw werd er nog hevig gediscussieerd of de pas uitgevonden ‘fiets’ nu het best met de handen of de voeten kon aangedreven worden. “Over het algemeen is de voortbeweging met de voeten niet zeer bemind,” schreef men in de krant. “Zoals bekend, zijn door de levendige bewegingen, in zittende houding, der onderste extremiteiten, reeds dikwijls ziekten in het onderlichaam opgetreden. Dames kunnen zonder belediging van het goed fatsoen de voeten op een dergelijke wijze niet gebruiken.”
De fiets werd door tegenstanders toen nog “de knokenschudder” genoemd, en door voorstanders “het paard van hen die er geen paard op na kunnen houden”. De fiets had immers al de voordelen van een paard, maar geen enkele van de nadelen: hij kostte niets aan onderhoud en voedsel, vereiste slechts een kleine krachtinspanning en verschafte bovendien een heilzame en aangename lichaamsbeweging.
Men bracht toen ook een paar modellen uit, die nooit echt zijn doorgebroken. De bolvormige fiets bijvoorbeeld. Stel u een holle bol voor, in een doorzichtige en niet al te breekbare stof, met een middellijn van circa twee meter, en voorzien van een opening, groot genoeg om een mens door te laten, die de bolvorm niet verstoort. In het midden van die bol bevindt zich dan een as waarop de hollebol-fietser kan gaan zitten. Door trapbewegingen te maken met de voeten tegen de binnenwand van de bol, wordt die in beweging gezet, terwijl de fietser in verticale stand blijft. Eigenlijk was dit al een soort amfibie-voertuig, want de constructeurs wezen erop dat de bol van de oever van een rivier af kon rollen, met een snelheid die hem aan de overzijde kon brengen als hij bleef drijven en rondwentelen op het water.
Bekend was in die tijd ook de ‘velo-douche’: een combinatie van een hometrainer en een stortbad, waarbij trapbewegingen een pomp aandrijven, die water uit een bak omhoog pompt. Hoe harder men trapt, hoe sterker de waterstraal. Het was mogelijk onder de bak een verwarmingstoestel te plaatsen, zodat men ook een heet stortbad kon nemen.
In 1897 was één van de grote attracties in Parijs de zogenaamde ‘Cyclodrome’. Vier rijwielen werden op rollen gezet en voorzien van een meetinstrument dat zowel de snelheid als de afgelegde afstand aanwees. De vier hometrainers waren ook verbonden met een miniatuurfietsje én wielrenner op een miniatuur-wielerbaan. De beweging van de miniatuur-koereurs over de baan was nauwkeurig in overeenstemming met de afstanden die door de echte koereurs op de rollen werden afgelegd, zodat men het verloop van de wedstrijd duidelijk kon volgen.
Een reporter schreef een verslag van zo’n wedstrijd in zijn krant: “Als ten slotte de winnaar na de laatste ronde de eindstreep passeert, barst een daverend gejuich los en is iedereen enthousiast over deze schitterende wielerwedstrijd, die ondanks de besneeuwde wegen buiten toch kon gereden worden.”

Quiz Vraag 12+ : Geef ons het Engelse en het Franse woord voor 'tweewieler', waarmee 'fiets' bedoeld werd.

Geen opmerkingen:

Zoeken in deze blog

LinkWithin

Related Posts with Thumbnails